Kategoria: Tajemnice ziemi

O FORMOWANIU JASKIŃ

Woda może zająć spękania i szczeliny powstające w skałach przy fałdowaniu oraz w związku z tworzeniem się uskoków, np. w czasie trzęsień ziemi. Takie szczeliny są niekiedy doskonałymi drogami krążenia wody i gro­madzenia się jej w skałach. Jeżeli szczeliny i spękania

WODA DEUTEROWA

Woda „deuterowa” — ciężka — szybciej kondensuje z pary wodnej niż woda H20. Wobec tego chmury, które niosą wodę, tracą najpierw część o większej zawartości deuteru, a dopiero na końcu „lekką” wodę. Po stronie leżącej od morza spada więc śnieg

ROZWÓJ ŻYCIA NA ZIEMI

Innym przykładem mniejszej zawartości deuteru w wodzie jest rozwój życia na Ziemi. Rozwinęło się ono gwałtow­nie po wyjściu zwierząt na ląd, a więc wtedy, gdy uwolniły się one od środo­wiska zawierającego dużo deuteru. Również rozkwit bujnego życia roślinnego i istnienie wielkich

WIELKI WYBUCH

Jak wyglądał taki wybuch wulkanu jak przed milionami lat i jakie były jego skutki, można było przekonać się naocznie w 1980 roku (18 maja) podczas gwałtownej erupcji wulkanu St. Helens położonego w stanie Washington w północno-zachodniej części USA. Energia wyzwolona podczas wybuchu

WYBUCH KRAKATAU

100 lat temu wybuch wulkanu Krakatau spowodował wyrzucenie w powie­trze 18 km3 pyłów, a powstała wielka fala oceaniczna okrążyła całą ziemię. Pyły znajdowały się w atmosferze przez kilka lat, co powodowało powstanie wieczornych zórz w ciągu wielu miesięcy.Jeszcze większym „fajerwerkiem”

ZNACZENIE WYBUCHU

Czy rzeczywiście jest to dobrze i czy rzeczywiście wybuchy wulkanów nie mają dla nas żadnego znaczenia? Czy ziemie polskie są (i były) rzeczywiście pozbawione wulkanów? Zacznijmy od sprawy pozornie najprostszej. Prawie natychmiast po erupcji St. Helens nastąpiło w Europie znaczne ochłodzenie

RODZIME WULKANY

Byty okresy, kiedy nasz kraj stanowił teren intensywnej działalności wulka­nicznej W wyniku badań ujawniono jej ślady na Podhalu, na terenach Podlasia oraz na ziemiach zachodnich. W pasie nadodrzańskim natrafiono na ślady około 50 stożków wulkanicznych. W niektórych miejscach grubość law

JAK RODZI SIĘ WULKAN?

Z licznych badań wiemy, że wybuch wulkanu jest na ogół tym silniejszy, im dłużej panował pozorny spokój. Gdy skały nad kraterem wulkanicznym są bardzo wytrzymałe, ciśnienie lawy i gazów powoli narasta, aż wreszcie prze­zwycięży opór i następuje eksplozja. Zupełnie inaczej

DZIEJE POLSKICH WULKANÓW

Dzieje naszych polskich wulkanów również były bardzo ciekawe i złożone. Oto na przykład około 240-280 milionów lat temu na całym obszarze śląsko- -krakowskim rósł wspaniały las karboński, który dał początek złożom węgla. W pewnym momencie dno niecki zaczęło się niebezpiecznie

POMYSŁOWOŚĆ CZŁOWIEKA

Gdy 23 stycznia 1973 roku na islandzkiej wyspie Heymaey wybuchł wulkan Helgafell, wydawało się, że dla miasteczka Vestmannaejar wybiła ostatnia godzina. Lawa szybko zbliżała się do zabudowań, a popiół przysypał domy aż po dachy. Przedsiębiorczość ludzka nie zna jednak granic. Lawę

DIABELSKIE PASY

Zacznijmy od spojrzenia na mapę świata. Jeśli zaznaczymy na niej miejsca powstawania trzęsień ziemi, zwane ogniskami, zauważymy, że lokują się one w pewnych regionach. Dodajmy do nich jeszcze położenie wulkanów. Teraz rysunek staje się jeszcze bardziej wyraźny. Widać, że punkty

WSPÓŁCZESNE KATAKLIZMY

Współcześnie również zdarzają się tak ogromne kataklizmy. 1 września 1923 roku był dla prowincji Kanto w Japonii dniem śmierci. Wstrząsy podziemne trwały tylko 30 sekund, ale prawie całkowicie zniszczyły Tokio i Jokohamę. To, co ocalało po tym paroksyzmie — pochłonął

BADANIE SKAŁ DNA OCEANICZNEGO

Jeszcze większą sensację wywołało badanie wieku skał pokrywających dna oceaniczne. Okazało się, że nie znaleziono dotąd próbek, których wiek prze­kraczałby 165 min lat! A przecież Ziemia liczy około 4,5 mld lat! Czyżby więc skorupa oceaniczna wcześniej nie istniała? Odpowiedź brzmi:

TAŚMA MAGNETOFONOWA

W latach czterdziestych naszego stulecia gwałtownie zaczęły rozwijać się badania paleomagnetyczne. Chodziło o poznanie zmian pola magnetycznego Ziemi w przeszłości. Badając próbki skał można określić, w którym miejscu znajdował się biegun magnetyczny Ziemi w momencie, gdy skała formowała się z lawy.